سلانیك تلغرافخانهسی
1912
Posta ve Telgraf İdaresi · Selanik
Karaman Oyun Fabrikası
Takvimler 1912'nin ocak ayını gösteriyor… Selanik Posta ve Telgraf İdaresi’nde görevli Osmanlı başkâtibisiniz.
Balkan Savaşları arifesinde 10 ay boyunca gelişen tarihi ve rastlantısal olaylar eşliğinde kritik kararlar almanız gerekecek.
Yunan ordusunun Selanik’i işgal ettiği 8 Kasım 1912’de oyun bitene kadar, giderek ağırlaşan şartlarda üstlerinizi ve şehirdeki çeşitli grupları memnun etmeye çalışmalısınız.
Bir yandan İstanbul’da iktidarı sallanan İttihat ve Terakki Cemiyeti’ni, bir yandan muhalif subaylardan oluşan Halaskâr Zâbitan üyelerini, bir yandan mülkî amirlerinizi, bir yandan postaneyi kullanan Selanik halkını ve türlü talepleri olan yabancı konsolosları idare etmelisiniz.
Ekranın üstünde her bir grubun sizden ne kadar memnun olduğunu görebilir, kararlarınızın yarattığı değişimleri izleyebilirsiniz. Aynı bilgiyi bir grafik olarak da her tur sonunda göreceksiniz.
Hazırsanız başlayalım.
Bu oyun bilgisayar ekranında daha iyi bir deneyim sunar.
kartı sola veya sağa sürükleyebilirsinkartı parmağınla sağa veya sola kaydır
Platformu seç, hazır metni kopyala; görseli indirip gönderine ekle.
Kasanda para duruyor, ama söz verdiğin ödemeyi henüz yapmadın. Defter kapanmadan ödemek ister misin?
Osmanlı İmparatorluğu 1912 yılında içeride derin bir siyasi-askeri kriz yaşıyordu. Balkan ülkeleri ise Osmanlı’ya karşı ittifak kurmak üzereydi.
İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) ile muhalif Hürriyet ve İtilaf Fırkası (HİF) arasındaki sert kutuplaşma üzerine padişah iradesiyle Meclis-i Mebusan, yani parlamento 18 Ocak’ta feshedildi.
Nisan 1912’deki “Sopalı Seçimler” ile İTC bu kez daha da sertleşerek iktidara geldi. Ordu içerisindeki HİF taraftarı ve İTC karşıtı askerler “Halâskâr Zâbitân” (Kurtarıcı Subaylar) adıyla gizlice örgütlendi.
Bu siyasi çekişme nedeniyle Selanik ve Manastır merkezli 3. Ordu bünyesinde emir-komuta zinciri zedelendi. Firarlar ve itaatsizlikler baş gösterdi. İstanbul’da istifalar ve görevden almalar ardı ardına geliyor, iktidar sürekli el değiştiriyordu. Rumeli’de ise Bulgar, Yunan ve Sırp baskısı artıyordu.
Oyunda, işte bu ortamda görev yapan Selanik Posta ve Telgraf İdaresi’nin başkâtibini canlandırıyorsunuz.
Amacınız 1912’nin ilk günlerinden itibaren gelişen tarihi olaylara yanıt verirken farklı toplulukları yeterince memnun tutmak.
İTC ve Halaskâr Zâbitan bu topluluklardan ikisi. Vali Hazretleri ise iktidar mücadelelerine bağlı olarak bazen ilk, bazen ikinci grubu destekliyor.
Bunlar dışında İngiliz ve Rus konsolosları ile Selanik Yahudi cemaati lideri Hahambaşı Hazretlerini de kızdırmamalısın.
Bir de elbette postaneden düzgün bir hizmet almak isteyen, yetkililerin kendilerini doğru bilgilendirmesini bekleyen Selanik halkı var.
Bu sıcak ortamda hangi haberlerin halka duyurulmasını sağlayacak, neleri sansürleteceksiniz?
Kısıtlı telgraf kapasitesini kullanırken birilerine ayrıcalık tanıyacak mısınız? Hatlar sabote edildiğinde tamirat için nereye, ne kadar işçi göndereceksiniz?
İstanbul’daki siyasi çekişmenin başrolünde olan gruplardan hangisini tutacak, valinin ve konsolosların çatışan isteklerine nasıl yanıt vereceksiniz?
Rüşvet kabul edecek misiniz? Onurunuzla mı yaşayacaksınız?
Bir tarafın memnuniyeti belli bir eşiği aşarsa o tarafın nüfuzu birkaç tur boyunca işinize yarar. Her grubun sağladığı ayrıcalık farklıdır: kimi kararlarınızın sonuçlarını önceden görmenizi sağlar, kimi olumsuz etkileri hafifletir, kimi de sizi görevden alınmaktan korur. Böyle bir kapı açıldığında ekranın üstünde bir müjde şeridi belirir.
Görevinizin karşılığında haftalık maaş alıyorsunuz, ama tek namuslu gelir kapısı bu değil. Vali Hazretleri’nin, Hahambaşı Hazretleri’nin ve konsolosların desteğini uzun süre yüksek tutarsanız ikramiye, maaş zammı, banka faizi ve ticaret kârı da kasanıza girer. Biriken servetinizi her tur başında önünüze gelen defterde görebilirsiniz.
Olaylar akarken aldığın kararlarla 8 Kasım 1912 tarihine kadar ilerleyebilirseniz oyunu kazanmış sayılacaksınız.
O gece Osmanlı 8. Kolordu Komutanı Hasan Tahsin Paşa, ilerleyen Yunan ordusuna direnemeyeceğini ve onların yaklaşan Bulgarlar kadar şehre zarar vermeyeceğini düşünerek Selanik’i 8 Kasım 1912 gecesi Yunanlara teslim eden protokolü imzalamıştı. 9 Kasım 1912 sabahı Yunan birlikleri şehre girip Selanik Posta ve Telgraf İdaresi dâhil tüm kamu binalarını Osmanlı’dan devralmıştı.
Selanik Telgrafhanesi adlı bu oyunda tarih ve iletişime dair gerçek bilgiler kullansak da sonuçta bu bir oyun olduğu için bolca basitleştirdik, biraz karikatürleştirdik ve insanların kaderini değiştiren şans faktörünü de ekledik.
Karaman Oyun Fabrikası'nın hazırladığı oyunda arka planda çalan müzik ise Caner Başbuğa'nın Manastır Türküsü ve Bülbülüm Altın Kafeste icrası...
Görüş ve önerileriniz için: karamanoyunfabrikasi@gmail.com
Bol şans!